Diş Hekimliği Fakültesi

Diş Hekimliği Fakültesi

Hasta Bilgilendirme

Kök Kanal Tedavisinin Aşamaları

Endodontik tedavi veya yaygın bilinen ismiyle kök kanal tedavisi, dişin içinde yer alan damar-sinir paketi (pulpa) hastalıklarını tedavi etmek amacıyla yapılan işlemlerin tümünü ifade eder. Kök kanal tedavisi ile hastalanan sinir dokusu ve kan damarları dişin içerisinden uzaklaştırılır, daha sonra kanal eğeleri ve dezenfektan solüsyonlar aracılığıyla kök kanal boşluğu temizlenip şekillendirilir ve şekillendirilen bu bölge kök kanalı dolgu maddeleri ile doldurulur (Resim 1).

 

Üçü Bir Yerde

Bu aşamada kullanılan dolgu maddesi, ağız içerisinde bakıldığında hastalar tarafından görülemez, ancak röntgen ile tetkik edilebilir (Resim 2).

Endodontik tedavinin kapsamı:

Hasar görmüş damar-sinir paketinin tedavisi (kuafaj, amputasyon), hastalıklı dokunun yerinden çıkartılarak tedavi edilmesi (kök kanal tedavisi), travma neticesinde yerinden dışarıya doğru çıkmış (avülsiyon) veya diş etinin içerisine doğru  gömülmüş (intrüzyon) dişlerin tedavisi,  endodontik cerrahi, kanal tedavisi tamamlanan ve aşırı derecede kırılmaya bağlı olarak rutin dolgu işlemleri ile restore edilemeyecek dişlerin yeniden yapılandırılması (diş içerisine vida yerleştirilmesi), başarısız kök kanal tedavilerinin yenilenmesi, canlılığını kaybetmiş (Resim 3) veya kanal tedavisi sonrası rengi koyulaşmış dişlerin beyazlatılmasından oluşmaktadır.

Endodontik tedavi

Her ne kadar ve ne yazık ki  aşırı derecede ağrılı, uzun süren, hastayı hekimden soğutan ve çilekeş bir tedavi şekli olarak tanımlanmış olsa da, bu tedavi endodonti uzmanları (Endodontist) tarafından uygulandığı taktirde gayet basit, kısa süreli, ağrısız, etkinliği yüksek olan ve kişinin kendi orijinal dişinin hayat boyu ağızda kalmasını sağlayan faydalı bir tedavidir. Göz ardı edilmemesi gereken en önemli mevzu, kanal tedavisinin kendi dişinizi ağızda tutmanın son çaresi olduğudur.
Şimdi gelelim nedenlere ve niçinlere….

Kök Kanal Tedavisini kimler uygular?

Diş hekimleri, dişhekimliği fakültelerinde kanal tedavisinin temel prensiplerini ve uygulamasını öğrenmektedir fakat tedavinin güncel yaklaşımlar ışığında yürütülebilmesi için hastaların kök kanal tedavisinde uzmanlık yapmış olan bir Endodontiste yönlendirilmesi daha uygun olacaktır. Klinik Tıp Bilimlerinde de olduğu üzere, belirli bir alan üzerinde farkındalığa sahip olunması tedavi kalitesinde anlamlı derecede, olumlu farklar yaratacaktır.

Kök Kanal Tedavisi Ne Zaman Uygulanmalıdır?

Şayet dişin kök kanalları içerisinde bulunan damar-sinir paketi herhangi bir sebebe bağlı olarak iltihaplanmış veya travma nedeni ile artık canlılığını sürdüremeyecek duruma gelmiş ise (Resim 4 A-C) kanal tedavisinin uygulanması gerekir çünkü ilgili sinir dokusunun vücuttaki diğer dokular gibi kendini tamir edebilme ve yenileyebilme kabiliyeti yoktur. Sinirlerin iltihaplanmasının pek çok nedeni olabilir; derin çürükler, dolgu maddeleri, diş kesimi, ısı farkı veya travma nedeni ile diş üzerinde oluşan kırık ve çatlaklar bunlardan başlıcalarıdır. Bunlar veya bunlara benzer nedenlerden dolayı damar-sinir paketinin herhangi bölgesinde meydana gelen hasar tedavi edilmez ise ilgili sinir dokusu iltihaplanır ve iltihap ağrı ve apselere neden olabilir (Resim 4D). Bu süreç, tedavi edilmediğinde oldukça ağrılı olabilir. Tedavi edilmeden bırakılan dişlerin etrafında, zaman içerisinde, kemik erimeleri olacağı için, daha sonra gerçekleştirilmesi planlanan implant benzeri tedaviler de başarısız olacaktır. Bu nedenle endodontik tedavinin gerçekleştirilmesi zorunludur.

Kanal tedavisine ihtiyacınız olduğunu ve bir endodontiste başvurmanız gerektiğini nasıl anlarsınız? 

Şayet dişinizde:
-Sıcak ve soğuk uyaranlar karşısında kendi kendine kısa sürede geçmeyen, başladıktan sonra sızı şeklinde süreklilik gösteren ağrı varsa, 
-Sıcak bir şeyler yiyip içtiğinizde ağrı başlıyor ve şiddetlenerek artıyorsa, soğuk bir süreliğine ağrıyı azaltıyorsa, -Yeme veya içme eylemi yapmaksızın, özellikle geceleri dişiniz birdenbire ağrımaya başladıysa,
- Çiğneme sırasında diş üzerinde keskin veya künt ağrılar meydana geliyorsa ve ağrı, ağrı kesiciler kullanılmasına rağmen geçmiyorsa / fasılalı olarak durup yeniden başlıyorsa,
- Diş renginde, ağrı olmaksızın koyulaşma ve gri renk tonuna yaklaşma söz konusu ise, (Resim 5)

- Diş etinde, dişlerin kökleri hizasında, arasıra ortaya çıkan ve kaybolan sivilce varlığında, (aft veya pamukçuk varlığında iltihap gözlenmez)(Resim 6)

- Dişe yakın bölgelerdeki lenf düğümlerinde şişlik ve bastırma sırasında ağrı varsa, zaman geçirmeden endodonti kliniğine başvurmanızda fayda vardır.

Diş Kanal Tedavisi ile Nasıl kurtulur?

Endodontist dişin kök kanalı içerisindeki iltihaplı veya zarar görmüş damar-sinir paketini çeşitli aletleri kullanarak çıkartır (Resim 7A). 
Daha sonra içerisi boşaltılan bölgeyi şekillendirir, genişletir, mikroplardan arındırır ve kökün içerisini farklı bir kök kanal dolgusu kullanarak doldurur (Resim 7B). Bu tedaviden sonra hastanın dişi sıcak ve soğuğu algılamaz ve ağrı hissi ortadan kalkar. Kanal tedavisini izleyen süreçte, dişin üst kısmına dolgu veya porselen kaplama diş yapılabilir ve dişiniz ağzınızdaki diğer dişler gibi görevine devam eder.

Kanal tedavisi sırasında canınız çok yanar mı? Mutlaka iğne yapılmalı mıdır?

Günümüzde, yeni geliştirilen anestezi maddeleri ve uygulaması kolay uyuşturma teknikleri ile tedavi sırasındaki ağrı ortadan tamamen kaldırılmakta veya en aza indirgenmektedir. Çoğu ağrıyan diş grubunun tedavisinde hekim tarafından, konforlu bir tedavi süreci için, mutlaka anestezi yapılmaktadır. Unutulmaması gereken, iğnenin, sizin ağrı çekmemeniz için ve tedavi konforunuzun sürekliliği için uygulandığıdır.


Her dişe kanal tedavisi uygulanır mı?

Teorik olarak her dişe kanal tedavisi uygulanabilir. Şayet dişinizde, daha sonra kaplama yapılamayacak düzeyde çürüme veya kırılma varsa, kök kanallarının içerisi kemikleşmişse, travmaya bağlı olarak gelişen kök kırıklarının hekimin kök kanallarının ucuna kadar ilerlemesini imkansız kıldığı bazı kısıtlı durumlarda tedavi uygulanamayabilir. Bu durumlarda dişin çekilmesi gerekmektedir.

Tedavi sonunda dişim hemen kurtulur mu?

Tedavi sonrasında dişte hafif ağrı ve hassasiyet şikâyetleri görülebilir, ama bu durum geçicidir. Bu durumda en iyi çözüm o dişin bulunduğu tarafı birkaç günlük süre boyunca kullanmamaktır. Kısa bir zaman sonra hassasiyetin ortadan kalktığı görülecektir.
Kanal tedavili bir diş, hiç tedavi edilmemiş bir diş gibi yıllarca hizmet edebilir. Kök kanal tedavili dişlerde de, herhangi bir diş gibi çürük ya da kırık oluşabilir ve diş eti açısından problemler ortaya çıkabilir. Bu nedenle, ağız sağlığımızın uygun şartlar ile korunması amacı ile her dişe eşit ilgi gösterilmeli, tedavi edilen dişler ihmal edilmemelidir. Unutulmaması gereken şey, dişlerimizin, kanal tedavili ve cansız olsalar bile, diğer dişler gibi çürüyebilecekleridir.